به گزارش ماهپار، به نقل از ایلنا، دهها کارمند سابق شرکت متا با طرح شکایتی در دادگاه فدرال کالیفرنیا، این شرکت را متهم کردهاند که در جریان تعدیل گسترده نیرو، از سامانههای هوش مصنوعی برای ارزیابی و انتخاب کارکنان مشمول اخراج استفاده کرده است؛ اقدامی که به گفته شاکیان، باعث قرار گرفتن نام برخی کارکنانی شده که از مرخصیهای قانونی، مرخصی زایمان یا حمایتهای مرتبط با معلولیت استفاده کرده بودند.
این شکایت به تعدیل حدود ۸ هزار نفر از کارکنان متا در اوایل سال جاری مربوط میشود. شاکیان ادعا کردهاند ارزیابی و رتبهبندی کارکنان به مجموعهای از سامانههای داخلی هوش مصنوعی واگذار شده و این فرآیند بدون در نظر گرفتن شرایط خاص برخی کارکنان انجام شده است.
ادعای ارزیابی کارکنان با دادههای دیجیتال
بر اساس دادخواست ارائهشده، ۲۶ کارمند و کارمند سابق متا اعلام کردهاند تصمیمگیری درباره اخراجها بر پایه شناخت مستقیم مدیران از عملکرد کارکنان نبوده، بلکه سامانههای هوش مصنوعی با تحلیل دادههایی مانند ارزیابی عملکرد، میزان بهرهوری، فعالیتهای ثبتشده روی رایانه، میزان استفاده از صفحهکلید و ماوس و دیگر شاخصهای دیجیتال، فهرست کارکنان مشمول تعدیل را تهیه کردهاند.
شاکیان از دادگاه خواستهاند تا پیش از اجرای نهایی تعدیلها، دستور توقف موقت صادر شود. همچنین آنان خواستار بازگشت به کار، دریافت حقوق و مزایای معوق، جبران خسارتهای شغلی و پرداخت غرامت شدهاند.
ادعای تبعیض علیه کارکنان دارای مرخصی قانونی
محور اصلی این پرونده، ادعای نقض حقوق کارکنانی است که از مرخصی درمانی، مرخصی زایمان، مرخصی والدین یا حمایتهای قانونی مرتبط با معلولیت استفاده کردهاند.
شاکیان معتقدند سامانههای هوش مصنوعی متا، کاهش طبیعی دادههای عملکردی در دورههای مرخصی را در ارزیابیها لحاظ نکردهاند. به گفته آنان، کارکنانی که به دلیل استفاده از حقوق قانونی خود فعالیت کمتری در سامانههای کاری ثبت کرده بودند، امتیاز پایینتری دریافت کرده و بیشتر در معرض اخراج قرار گرفتهاند.
در دادخواست آمده است که استفاده از این شیوه ارزیابی میتواند به تبعیض ساختاری علیه زنان، بهویژه کارکنانی که از مرخصی بارداری، زایمان یا مرخصی والدین استفاده میکنند، منجر شود.
ادعای نظارت گسترده دیجیتال بر کارکنان
شاکیان همچنین مدعی شدهاند متا برنامهای برای پایش فعالیت کارکنان با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی اجرا کرده است. بر اساس این ادعا، اطلاعاتی مانند تعداد ضربههای صفحهکلید، فعالیت ماوس، سابقه مرور اینترنت، پیامها، ایمیلها و دادههای مکانی تجهیزات کاری برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی و ارزیابی کارکنان جمعآوری شده است.
به گفته شاکیان، این برنامه بدون دریافت رضایت رسمی کارکنان اجرا شده است. آنان همچنین مدعی شدهاند کارکنان امکان انصراف از مشارکت در این فرآیند نظارتی را نداشتهاند.
واکنش متا به اتهامها
شرکت متا این ادعاها را رد کرده است. سخنگوی این شرکت اعلام کرده تصمیمهای مربوط به مدیریت نیروی انسانی و تغییرات سازمانی توسط مدیران اتخاذ شده و نه سامانههای هوش مصنوعی.
با این حال، شاکیان معتقدند استفاده از الگوریتمها در فرآیند ارزیابی کارکنان، نقش مهمی در تصمیمهای مربوط به تعدیل نیرو داشته است. آنان شکایت خود را بر اساس قوانین حمایتی کار در آمریکا، از جمله قوانین مرتبط با مرخصی خانوادگی و درمانی، حمایت از افراد دارای معلولیت و منع تبعیض علیه زنان باردار مطرح کردهاند.
آزمونی مهم برای نقش هوش مصنوعی در محیط کار
این پرونده در شرایطی مطرح شده که استفاده از هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی به یکی از موضوعات بحثبرانگیز در روابط کار تبدیل شده است.
منتقدان هشدار میدهند الگوریتمهایی که تنها بر دادههای بهرهوری و فعالیت دیجیتال تمرکز دارند، ممکن است شرایط فردی کارکنان و حقوق قانونی آنان را نادیده بگیرند و زمینه ایجاد تبعیض را فراهم کنند.
نتیجه این پرونده میتواند بر نحوه استفاده شرکتها از سامانههای هوش مصنوعی برای ارزیابی عملکرد، استخدام و تعدیل نیرو تأثیر بگذارد.