صنعت مد به دنبال جایگزین برای الیاف چوبی
با افزایش فشار بر جنگل های جهان، شرکت های فعال در صنعت مد و تولید کاغذ به استفاده از الیاف جایگزین روی آورده اند. بر اساس گزارش سازمان Canopy، سالانه بیش از ۳۰۰ میلیون درخت برای تولید الیاف مورد استفاده در صنعت مد قطع می شود و اکنون موادی مانند کاه گندم و ضایعات کشاورزی به عنوان گزینه های جایگزین در حال بررسی هستند.
به گزارش ماهپار، به نقل از رویترز، سازمان غیرانتفاعی Canopy که با بیش از ۹۵۰ شرکت برای تغییر زنجیره تامین همکاری می کند، اعلام کرده است که تولید الیاف سلولزی مورد استفاده در پوشاک، فشار قابل توجهی بر جنگل های جهان وارد می کند. برآورد این سازمان درباره قطع سالانه بیش از ۳۰۰ میلیون درخت، بر اساس داده های جهانی تولید خمیر چوب صنعتی در سال ۲۰۲۳ انجام شده است.
بخشی از الیاف مورد استفاده در تولید پارچه هایی مانند ویسکوز و لیوسل از خمیر چوب به دست می آید. افزایش تقاضا برای این مواد، همراه با آسیب های ناشی از آتش سوزی جنگل ها، توجه شرکت ها را به منابع جایگزین جلب کرده است.
نیکول رایکرافت، بنیانگذار Canopy، معتقد است کاهش وابستگی به جنگل ها از نظر مقاومت زنجیره تامین نیز برای کسب و کارها منطقی است. او همچنین انتظار دارد مقررات اتحادیه اروپا درباره جنگل زدایی، رقابت برای تامین چوب قابل عرضه در بازار اروپا را افزایش دهد.
در این میان، اگرچه فرایند تولید لیوسل در مقایسه با ویسکوز از سیستم حلال بسته و مواد شیمیایی کم خطرتر استفاده می کند، این الیاف همچنان از خمیر چوب تولید می شوند و میزان پایداری محیط زیستی آنها به منبع تامین چوب وابسته است.
کاه گندم چگونه به پارچه تبدیل می شود؟
یکی از مهم ترین پروژه های معرفی شده در گزارش رویترز، آزمایش تولید الیاف نساجی از کاه گندم است.
سازمان Canopy در سال ۲۰۲۶ نتایج یک پروژه آزمایشی را اعلام کرد که با هدف بررسی امکان تولید تجاری الیاف سلولزی از ضایعات کشاورزی انجام شده بود.
در این پروژه، کاه گندم از دو ایالت هند جمع آوری شد و شرکت فنلاندی Chempolis آن را به خمیر سلولزی تبدیل کرد.
در مرحله بعد، این ماده به موسسه پژوهشی نساجی و پلاستیک تورینگن در آلمان منتقل شد تا فرایند حل کردن و تبدیل آن به الیاف انجام شود. سپس شرکت پرتغالی Inovafil الیاف را به نخ تبدیل کرد و شرکای دیگر، پارچه های مختلف و نمونه های آزمایشی پوشاک را تولید کردند.
هدف پروژه بررسی این موضوع بود که آیا الیاف حاصل از ضایعات کشاورزی می توانند استانداردهای فنی و عملکردی مورد انتظار برندهایی مانند H&M و C&A را تامین کنند یا خیر.
به گفته سخنگوی C&A، در جریان این آزمایش مشکل عمده ای از نظر کیفیت مشاهده نشد. با این حال، محدود بودن حجم تولید در حال حاضر یکی از موانع اصلی استفاده گسترده از این الیاف است.
نتایج بررسی Canopy همچنین نشان می دهد که کاه گندم در صورت گسترش تولید و بهینه سازی فرایندها، ممکن است در بلندمدت از نظر هزینه با لیوسل تولیدشده از چوب رقابت کند.
سرمایه گذاری ۷۸ میلیارد دلاری برای تغییر مواد اولیه
گسترش استفاده از الیاف جایگزین به سرمایه گذاری گسترده در زیرساخت های تولید نیاز دارد.
سازمان Canopy هدف گذاری کرده است که تا سال ۲۰۳۳ میزان استفاده از الیاف چوبی در تولید منسوجات و بسته بندی ها ۳۰ درصد کاهش پیدا کند.
برآورد این سازمان نشان می دهد جایگزینی این میزان از الیاف چوبی با مواد نسل جدید، به حدود ۷۸ میلیارد دلار سرمایه گذاری در زیرساخت های تازه نیاز خواهد داشت.
با وجود پیشرفت آزمایش های اولیه، تجاری سازی این فناوری ها همچنان به تقاضای شرکت های بزرگ و مشارکت تولیدکنندگان و سرمایه گذاران وابسته است.
Canopy در حال همکاری با برندها و تولیدکنندگان ویسکوز برای تجمیع تقاضای بازار است تا شرکت های تولیدکننده الیاف جدید اطمینان بیشتری نسبت به وجود خریداران داشته باشند.
این سازمان همچنین با شرکت استرالیایی Nanollose همکاری کرده است؛ شرکتی که فناوری تبدیل ضایعات حاصل از تولید آب نارگیل به سلولز را توسعه داده و امکان تبدیل این ماده به نخ و پوشاک را نشان داده است.
از بسته بندی برندهای لوکس تا تولید کاغذ بدون چوب
تلاش برای کاهش مصرف چوب تنها به تولید پارچه محدود نمی شود.
بر اساس گزارش رویترز، کشورهای چین و هند هم اکنون سالانه چندین میلیون تن خمیر سلولزی از ضایعات کشاورزی، از جمله کاه گندم، کاه برنج و بقایای نیشکر تولید می کنند.
همچنین بیش از ۱۸۰ شرکت در پایگاه اطلاعاتی Canopy به عنوان تولیدکنندگان کاغذ و بسته بندی با استفاده از کاه گندم و بقایای نیشکر ثبت شده اند.
در اروپا، برند شامپاین Veuve Clicquot از سال ۲۰۲۲ استفاده از کاغذ بازیافتی و کنف تامین شده از منابع محلی را در جعبه های هدیه خود آغاز کرده است. به کارگیری کنف باعث شده وزن این جعبه ها ۱۲ درصد کاهش پیدا کند و هزینه حمل و نقل نیز کمتر شود.
از سوی دیگر، شرکت Kimberly-Clark که از تولیدکنندگان بزرگ محصولات کاغذی بهداشتی است، پس از بررسی بیش از ۷۰ ماده گیاهی احتمالی، بر گیاهی به نام Hesperaloe تمرکز کرده است.
این شرکت تاکنون ۲۵۰ میلیون دلار برای توسعه این ماده هزینه کرده و ساخت یک مرکز آزمایشی در ایالت آریزونا را آغاز کرده است که انتظار می رود در سال ۲۰۲۷ افتتاح شود.
هدف این پروژه تولید الیاف مناسب برای دستمال کاغذی با حفظ ویژگی هایی مانند نرمی و دوام و کاهش وابستگی به منابع چوبی است.
با این حال، شرکت اعلام کرده است که تجاری سازی این فناوری به سرمایه گذاری بسیار بیشتری نیاز خواهد داشت.
چالش اصلی؛ تبدیل پروژه های آزمایشی به تولید انبوه
با وجود نتایج امیدوارکننده برخی پروژه ها، سازمان های محیط زیستی هشدار می دهند که تولید الیاف جایگزین هنوز در مقیاسی نیست که بتواند فشار واردشده بر جنگل ها را به سرعت کاهش دهد.
سازمان Global Canopy از تلاش شرکت ها برای یافتن منابع جایگزین استقبال کرده، اما تاکید دارد که پروژه های آزمایشی کوچک هستند و گسترش آنها زمان می برد.
این سازمان معتقد است شرکت ها باید همزمان با توسعه مواد جدید، مقابله با جنگل زدایی در زنجیره تامین خود را در اولویت قرار دهند.
به این ترتیب، گزارش رویترز نشان می دهد که صنعت مد و تولیدکنندگان محصولات کاغذی در حال بررسی مسیرهای تازه ای برای تامین مواد اولیه هستند؛ مسیری که موفقیت آن علاوه بر پیشرفت فناوری، به افزایش ظرفیت تولید، تامین سرمایه و مشارکت شرکت های بزرگ وابسته خواهد بود.
