توقف طرح زاکربرگ برای جایگزینی بخشی از کارکنان متا با هوش مصنوعی

متا در سال ۲۰۲۶ برنامه‌ای گسترده برای بازطراحی ساختار نیروی انسانی خود بر پایه هوش مصنوعی بررسی کرد؛ برنامه‌ای که در برخی سناریوها می‌توانست اندازه بعضی تیم‌های شرکت را تا ۶۰ درصد کاهش دهد. با این حال، اعتراض کارکنان و نشانه‌هایی از پایین‌تر بودن بهره وری فناوری عامل های هوش مصنوعی نسبت به انتظار، باعث شد بخشی از این طرح کنار گذاشته شود.

به گزارش ماهپار، به نقل از Reuters، مدیران متا در ابتدای سال پروژه‌ای با نام Project OT، مخفف Organization Transformation، را برای تبدیل این شرکت به یک سازمان «AI native» طراحی کردند. هدف این بود که هوش مصنوعی بخش بیشتری از کارهای روزانه کارکنان را انجام دهد و تیم های انسانی کوچک تر و متمرکزتری بر فعالیت سیستم های خودکار نظارت کنند.

زاکربرگ می‌خواست بعضی تیم‌های متا را تا ۶۰ درصد کوچک کند

اسناد داخلی بررسی شده توسط رویترز نشان می دهد مدیران متا در برخی سناریوهای برنامه ریزی، کاهش اندازه تعدادی از تیم های شرکت تا ۶۰ درصد را بررسی کرده بودند. این رقم به معنای اخراج ۶۰ درصد کل کارکنان متا نبود و شرکت نیز تاکید کرده است که این سناریوها شامل ترکیبی از جابه جایی نیروها، حذف موقعیت های شغلی خالی و تعدیل کارکنان می شد.

برنامه بازسازی قرار بود در دو مرحله اجرا شود؛ موج نخست در ماه مه و مرحله دوم در نوامبر. متا در ۲۰ مه حدود ۱۰ درصد از کارکنان خود را تعدیل کرد، اما چند ساعت پیش از اجرای این مرحله، مارک زاکربرگ برنامه ریزی برای موج دوم تغییرات در ماه نوامبر را متوقف کرد.

متا وجود Project OT را تایید کرده و گفته است این پروژه یک برنامه یک ساله برای کاهش هزینه، بازطراحی ساختار تیم ها و انتقال کارکنان به حوزه های اولویت دار، از جمله تولید داده های آموزشی برای مدل های هوش مصنوعی، بوده است.

متا می خواست تیم های بزرگ را به گروه های کوچک AI محور تبدیل کند

یکی از مهم ترین بخش های برنامه متا، تغییر ساختار سنتی توسعه محصول بود. در مدل معمول شرکت، تیم های محصول می توانستند بین ۱۰ تا ۲۰ نفر عضو داشته باشند و نقش هایی مانند مهندس، مدیر محصول، طراح، پژوهشگر تجربه کاربری و دانشمند داده به صورت جداگانه تعریف شوند.

در ساختار جدید «AI native»، متا تیم هایی کوچک تر با حدود سه تا پنج عضو را آزمایش کرد. اعضای این گروه ها نقش های ثابت کمتری داشتند و با عنوان کلی «builder» فعالیت می کردند.

در این مدل، برخی لایه های مدیریتی نیز حذف می شدند و چند گروه کوچک زیر نظر مدیران سطح بالاتر فعالیت می کردند. تا ماه ژوئن، دست کم ۱۱ واحد متا، از جمله برخی تیم های مهندسی و تحقیقاتی، چنین ساختارهایی را به صورت محدود اجرا کرده بودند.

متا همچنین ابزار منابع انسانی جدیدی برای شناسایی کارکنانی با عنوان «Irreplaceable Talent» یا استعدادهای غیرقابل جایگزین راه اندازی کرده بود. بر اساس اسناد داخلی، شرکت قصد داشت بخشی از صرفه جویی حاصل از کاهش هزینه ها را برای جذب و حفظ نیروهای بسیار توانمند، به ویژه متخصصان هوش مصنوعی، اختصاص دهد.

کارکنان متا نگران جایگزین شدن با هوش مصنوعی شدند

با انتشار خبرهای مربوط به تعدیل نیرو، نگرانی در میان کارکنان افزایش یافت. بسیاری از کارکنان تصور می کردند برنامه های هوش مصنوعی شرکت با هدف جایگزینی بخشی از نیروی انسانی طراحی شده است.

یکی از اقداماتی که اعتراض بیشتری ایجاد کرد، نصب نرم افزاری روی دستگاه های کارکنان آمریکایی برای ثبت کلیک های ماوس و ضربات صفحه کلید بود. هدف متا استفاده از این داده ها برای آموزش عامل های هوش مصنوعی اعلام شده بود تا نحوه کار انسان با رایانه را یاد بگیرند.

برخی کارکنان این اقدام را نشانه ای از تلاش برای آموزش سیستم هایی می دانستند که در آینده می توانند بخشی از وظایف آنها را انجام دهند.

افت روحیه کارکنان نیز در داده های داخلی شرکت دیده شد. شاخص رضایت یا احساس مثبت کارکنان متا در نظرسنجی داخلی نیمه سال از ۷۴ درصد به ۵۵ درصد کاهش یافت.

افزایش تولید کد لزوما به افزایش بهره وری منجر نشد

یکی دیگر از چالش های برنامه متا، فاصله میان حجم فعالیت ابزارهای هوش مصنوعی و تاثیر واقعی آنها بر بهره وری بود.

بر اساس داده های داخلی منتشرشده در گزارش رویترز، تغییرات کدی ایجادشده در پلتفرم ها و زیرساخت های داخلی متا نسبت به سال قبل ۲۲۰ درصد افزایش یافت. با این حال، تغییراتی که در نهایت به ارائه قابلیت های جدید یا ارتقای محصولات برای کاربران متا منجر شدند تنها ۳۶ درصد رشد کردند.

تیم های زیرساخت شرکت نیز از بروز نشانه هایی از مشکلات پایداری خبر داده بودند. بر اساس پست های داخلی، تعداد برخی رخدادهای فنی و امنیتی، از جمله اختلال خدمات و احتمال نشت داده، ۴۰ درصد افزایش یافته و زمان صرف شده کارکنان برای مدیریت این مشکلات نیز ۷۰ درصد بیشتر شده بود.

رویترز گزارش داده است این داده ها نشان می داد استفاده گسترده تر از هوش مصنوعی، دست کم در آن مقطع، هنوز به همان میزان که مدیران انتظار داشتند به افزایش بهره وری منجر نشده است.

زاکربرگ موج دوم تعدیل نیرو را متوقف کرد

در ۱۹ مه، چند ساعت پیش از آغاز موج نخست تعدیل نیرو، زاکربرگ پس از گفتگو با مدیران ارشد تصمیم گرفت برنامه مرحله دوم بازسازی که برای نوامبر در نظر گرفته شده بود متوقف شود.

متا روز بعد کاهش حدود ۱۰ درصدی نیروی انسانی خود را اجرا کرد، اما زاکربرگ پس از آن در پیامی داخلی اعلام کرد انتظار ندارد در ادامه سال تعدیل نیروی گسترده دیگری در سطح کل شرکت انجام شود.

مدیران متا پس از این اتفاق تلاش کردند بخشی از نارضایتی کارکنان را کاهش دهند. برنامه ثبت کلیک و ضربات صفحه کلید متوقف شد، به برخی کارکنانی که به واحدهای جدید هوش مصنوعی منتقل شده بودند اجازه بازگشت داده شد و شرکت اقداماتی برای بهبود مزایای کارکنان و برنامه های اجتماعی انجام داد.

زاکربرگ در اوایل ژوئیه نیز در یک نشست داخلی اذعان کرد توسعه فناوری عامل های هوش مصنوعی با سرعتی کمتر از پیش بینی او پیش رفته است. او در عین حال گفته بود انتظار دارد این فناوری طی سه تا شش ماه آینده بهبود پیدا کند.

آینده شغل ها در متا همچنان به هوش مصنوعی گره خورده است

عقب نشینی از بخش هایی از Project OT به معنای کنار گذاشتن برنامه های هوش مصنوعی متا نیست. زاکربرگ همچنان بر نقش گسترده این فناوری در آینده شرکت تاکید دارد و متا نیز سرمایه گذاری سنگینی در زیرساخت های هوش مصنوعی انجام می دهد.

در عین حال، تجربه سال ۲۰۲۶ متا نشان داده است که حرکت از ساختارهای سنتی نیروی انسانی به سمت تیم های کوچک تر و متکی به عامل های هوش مصنوعی، می تواند علاوه بر مسائل فنی، بر نگرانی های شغلی و روحیه کارکنان نیز اثر بگذارد.