هوش مصنوعی آینده شغل ها را تهدید می کند؟
اقتصاددان برنده نوبل نسبت به مسیری که توسعه هوش مصنوعی در اقتصاد طی میکند هشدار داده و میگوید افزایش بهره وری این فناوری لزوما به رفاه عمومی منجر نمی شود. به گفته جوزف استیگلیتز، اگر ایجاد شغل و سیاستهای حمایتی همپای رشد AI پیش نرود، نتیجه میتواند افزایش بیکاری و نابرابری اقتصادی باشد.
به گزارش ماهپار، به نقل از فایننشال تایمز (Financial Times)، جوزف استیگلیتز در یادداشتی درباره اقتصاد هوش مصنوعی، مسیر فعلی توسعه این فناوری را بررسی کرده و نسبت به پیامدهای اقتصادی آن در صورت نبود سیاستهای مناسب هشدار داده است. محور اصلی دیدگاه او این است که افزایش بهره وری ناشی از هوش مصنوعی، زمانی میتواند به رفاه عمومی منجر شود که منافع آن در جامعه توزیع شود و همزمان فرصتهای شغلی و حمایتهای اجتماعی کافی وجود داشته باشد.
استیگلیتز معتقد است یکی از خطرهای مهم، شکل گیری اقتصادی است که در آن بخش کوچکی از صاحبان فناوری سهم بسیار بزرگی از ثروت ایجادشده را در اختیار بگیرند، در حالی که بخش قابل توجهی از نیروی کار با کاهش فرصتهای شغلی یا ناامنی اقتصادی مواجه شود. او همچنین نسبت به تشدید نابرابری در چنین شرایطی هشدار داده است.
این اقتصاددان تاکید میکند که مسئله فقط تعداد مشاغلی نیست که ممکن است تحت تاثیر هوش مصنوعی قرار بگیرند. به باور او، عملکرد کل اقتصاد نیز به قدرت خرید مردم وابسته است؛ زیرا شرکتهای فعال در حوزه AI برای فروش محصولات و خدمات خود همچنان به تقاضای مصرف کنندگان نیاز دارند. افزایش بیکاری و نابرابری میتواند این تقاضا را تضعیف کند.
راهکار پیشنهادی استیگلیتز برای اقتصاد هوش مصنوعی
استیگلیتز برای مدیریت پیامدهای اقتصادی هوش مصنوعی از یک «دستور کار مترقی برای AI» سخن میگوید. این رویکرد بر سه محور اصلی استوار است: ایجاد رقابت سالم، وضع مقررات موثر برای پاسخگو کردن شرکتها و حفاظت از داده و اطلاعات، و استفاده از ثروتی که هوش مصنوعی ایجاد میکند برای ساختن جامعهای عادلانهتر.
او همچنین از افزایش مالیات بر ثروت ایجادشده در بخش فناوری برای تامین خدمات عمومی بهتر حمایت میکند. از نگاه استیگلیتز، نحوه توزیع منافع حاصل از AI به اندازه خود فناوری اهمیت دارد و سیاستگذاری میتواند تعیین کند که این تحول به رفاه گستردهتر منجر شود یا شکاف اقتصادی را افزایش دهد.
استیگلیتز در عین حال با رویکردهایی که صرفا بر پرداخت درآمد پایه همگانی برای جبران حذف مشاغل تکیه دارند موافق نیست و آن را به تنهایی راهحل کافی نمیداند. او بر اهمیت کار، مشارکت اقتصادی و حفظ کرامت انسانها در اقتصاد آینده تاکید دارد.
این هشدار برای بازار کار چه معنایی دارد؟
موضوع مطرح شده از سوی استیگلیتز فقط به شرکتهای فناوری محدود نمیشود. اگر توسعه هوش مصنوعی باعث افزایش بهره وری و کاهش نیاز به نیروی انسانی در برخی فعالیتها شود، سیاستهای آموزشی، بازار کار و حمایت اجتماعی نیز باید با این تغییرات هماهنگ شوند. در دیدگاه او، ایجاد فرصتهای شغلی جدید و آموزش نیروی کار بخشی از پاسخ به تحول ناشی از AI است.
این مسئله برای کارکنانی که با ابزارهای هوش مصنوعی در محیط کار مواجه هستند نیز اهمیت دارد؛ زیرا آینده بازار کار تنها به حذف برخی مشاغل وابسته نیست و به این موضوع نیز مربوط میشود که چه مهارتهایی در اقتصاد جدید ارزش بیشتری پیدا خواهند کرد.
وابستگی آینده اقتصاد هوش مصنوعی به سیاست گذاری
استیگلیتز در نهایت تصویری کاملا بدبینانه از هوش مصنوعی ارائه نمیکند. او معتقد است اگر این فناوری با رقابت سالم، مقررات مناسب و سیاستهای توزیعی همراه شود، میتواند به دورهای از افزایش رفاه و بهبود کیفیت زندگی منجر شود. نگرانی اصلی او درباره خود فناوری نیست، بلکه درباره نحوه مدیریت منافع و هزینههای اقتصادی آن است.




