زنان برای شکایت از خشونت جنسی با چه موانعی روبه‌رو هستند؟
یک جامعه شناس و پژوهشگر حوزه زنان می گوید مسیر دادخواهی برای زنانی که خشونت جنسی را گزارش می کنند کاملا بسته نیست، اما ثبت شکایت به تنهایی به معنای تضمین دستیابی به عدالت نیست. به گفته سیمین کاظمی، موانع مختلفی از مرحله گزارش دهی تا رسیدگی قضایی وجود دارد و ایجاد سازوکارهای امن و عادلانه برای شنیده شدن شکایت ها ضروری است.
به گزارش ماهپار، به نقل از خبرآنلاین، سیمین کاظمی جامعه شناس و پژوهشگر حوزه زنان، با اشاره به وضعیت رسیدگی به پرونده های خشونت جنسی گفت ساختار قضایی امکان دادخواهی را به طور کامل مسدود نکرده است، اما این موضوع به معنای تضمین احقاق حق در همه پرونده ها نیست.
کاظمی در بخشی از صحبت های خود به پرونده پژمان جمشیدی اشاره کرد و گفت در مرحله ای از رسیدگی، روایت شاکی در دادگاه شنیده شد و متهم نیز برای مدتی کوتاه بازداشت شد، اما روند پرونده در ادامه مسیر دیگری را طی کرد.
او این موضوع را نشانه ای از آن دانست که امکان طرح شکایت و شنیده شدن روایت شاکی وجود دارد، با این حال عوامل مختلف می توانند بر مسیر دستیابی به عدالت اثر بگذارند.
موانع فقط به ثبت شکایت محدود نمی شوند
به گفته این جامعه شناس، مشکلات زنان در چنین پرونده هایی تنها به تصمیم برای ثبت شکایت یا مرحله ابتدایی گزارش دهی محدود نمی شود و ممکن است از زمان گزارش یک تجربه خشونت آمیز تا مراحل رسیدگی قضایی ادامه داشته باشد.
کاظمی تاکید کرد نظام قضایی باید شکایت قربانیان خشونت جنسی را جدی بگیرد و شرایطی فراهم کند که افراد بتوانند در محیطی امن موضوع را گزارش کنند.
او همچنین بر اهمیت رعایت عدالت در پرونده هایی که فرد متهم دارای جایگاه اجتماعی یا نفوذ است تاکید کرد و گفت موقعیت و امتیازات اجتماعی افراد نباید بر روند رسیدگی قضایی اثر بگذارد.
درخواست برای اصلاح قوانین و کاهش سوگیری جنسیتی
این پژوهشگر حوزه زنان معتقد است نحوه مواجهه قانونی با جرائم خشونت جنسی باید متناسب با شرایط امروز جامعه به روز شود.
او کاهش سوگیری جنسیتی، آموزش عمومی، اصلاح قوانین و ایجاد سازوکارهای امن و عادلانه برای گزارش دهی و رسیدگی را از اقداماتی دانست که جامعه ایران برای مواجهه سالم تر با اتهامات خشونت جنسی به آنها نیاز دارد.
کاظمی همچنین تاکید کرد زنانی که تجربه آزار یا خشونت داشته اند نباید آنچه برای آنها رخ داده است را با ظاهر، رفتار، موقعیت یا تصمیم های خود توجیه کنند. به گفته او، آنها حق دارند روایت خود را بیان کنند، کمک بگیرند و انتظار حمایت داشته باشند.
جمع بندی
اظهارات سیمین کاظمی بر یک تمایز مهم تاکید دارد: وجود امکان دادخواهی با تضمین دستیابی به عدالت یکسان نیست. از نگاه او، کاهش موانع گزارش دهی، جدی گرفتن شکایت ها، اصلاح قوانین، کاهش سوگیری جنسیتی و ایجاد سازوکارهای امن و عادلانه از موضوعاتی هستند که برای بهبود شرایط رسیدگی به پرونده های خشونت جنسی باید مورد توجه قرار گیرند.
